با فرزندی که پیانو تمرین نمیکند چگونه رفتار کنیم؟
در بسیاری از کلاسهای آموزش پیانو، والدین از کم تمرین کردن فرزند خود گلایه میکنند. تقریبا به ندرت یکی از والدین از میزان تمرین فرزند خود ابراز رضایت میکند. در این مقاله قصد داریم به بررسی این موضوع بپردازیم.
دلیلی موجه برای تمرین نکردن وجود داشته است
گاهی موضوعی مانند انجام تکالیف درسی، امتحان در ایام سال تحصیلی و یا امور موجه دیگری مانع تمرین هنرآموز میشود. در این شرایط گلایه از تمرین نکردن و یا حتی بیان این موضوع به هیچ وجه سازنده نیست. گاهی والدین در این شرایط به امور دیگری که فرزندشان به آن پرداخته اشاره میکنند و به عنوان مثال با تکیه بر میزان تماشای تلویزیون یا بازی کردن او، او را ملامت میکنند.
توجه داشته باشید که تفریح و استراحت بخش مهمی از زندگی یک کودک یا نوجوان است و اگر تمرین پیانو از نظر او تفریح حساب نشود، پس یک تکلیف و یا وظیفه است. اینجاست که نباید بیش از توان جسمی و روحی فرزندتان از او توقع داشته باشید و تا سبکتر شدن شرایط و البته قویتر شدن او، کمی صبر به خرج دهید.
هنرآموز وقت و فرصت کافی برای تمرین پیانو دارد اما …
در روزگاری که ما در آن زندگی میکنیم، جذابیتهای متعددی وجود دارد و به جرات میتوان گفت که کودکان دو یا سه دهه پیش، هرگز انتخابهایی تا به این حد متنوع و جذاب را پیش روی خود ندیدهاند. از شبکههای متعدد تلویزیونی تا انواع بازیهای ویدئویی و انبوهی از سرگرمیها در فضای مجازی، همه و همه هنرآموز را به سمت خود جذب میکنند. بدیهی است که کودک دوست دارد به این تفریحات بپردازد تا اینکه برای یادگیری ساز سختی همچون پیانو تلاش کند.
وقت خالی ایجاد کنید
من در این شرایط به والدین توصیه میکنم که سارقان وقت فرزند خود را شناسایی کنند (تلفن همراه، تلویزیون، PS4 و ….) و به جای پافشاری روی تمرین پیانو، میزان زمان استفاده از این تفریحات را مدیریت نمایند. ایجاد زمانهای خالی از تفریح برای کودکان و نوجوانان، آنها را به سمت انجام کارهای مفیدتر به حرکت میاندازد.
تشویق در لحظات تمرین پیانو
در بسیاری از موارد هم کم کاریها به تنبلی برمیگردد. اگر چه رفع این نوع مشکلات فردی، در حوزه کاری مشاوران و روانشناسان است اما بر اساس تجربه فردی عرض میکنم که تشویق فرزندان در هنگام کسب موفقیتها (هر چند کوچک) میتواند انگیزه بیشتری برای تمرین پیانو ایجاد کند. این تشویقها بهتر است عموما کلامی باشند و کمتر با جایزههای مادی همراه شوند.
از کنار لحظاتی که فرزندتان تمرین میکند، بیتفاوت عبور نکنید و با صرف توجه، حتما در همان لحظه او را تشویق کنید. میدانم شاید خسته کننده باشد اما این کار را باید در بیشتر مواقع انجام دهید. برای این تشویقها از عبارات جذاب استفاده کنید. بارها دیدهام که عباراتی مانند “من به تو افتخار میکنم”، “چقدر زیبا نواختی”، “بسیار لذت بردم عزیز دلم”، “این اولین موفقیتهای یک پیانیست بزرگ است” و …. چگونه سوخت حرکت یک هنرآموز را برای هفتهها تمرین جدی تامین میکند. در به کار بردن این نوع ادبیات برای فرزند خود، دست و دلبازانه رفتار کنید و در حضور او در کنار دیگران، درباره فتوحات او صحبت کنید و حتی کمی هم اغراق ضرر خاصی ندارد.
این کار باید بخشی از توجه روزانه شما را به خود اختصاص دهد. بهتر است از جملات تکراری استفاده نکنید و گاهی بسیار صادقانه با نگاه هنری، به دور از تمسخر و نقد، نظر خودتان را بگویید.
راجعبه پیانو گفتوگو کنید
توصیه میکنم اگر از قطعه خاصی خوشتان میآید به روشنی ابراز کنید و بالعکس اگر سلیقه شما با سلیقه فرزندتان و یا دروس معلم پیانو متفاوت است، این نظر را کاملا پنهان نگه دارید.
گاهی از فرزند خود بخواهید آموختههای خود را برای شما توضیح دهد و یا حتی چیز کوچکی به شما بیاموزد. معمولا این اتفاق به ایجاد جمعبندیهای ذهنی، دقیقتر شدن و ایجاد انگیزه بیشتر برای تمرین کمک میکند.
به نیمه پر لیوان اشاره کنید
اگر هنرآموز بخشی از تمرین خود را به خوبی انجام داده است، به جای تاکید بر ضعیف بودن بخشهای دیگر، به بخشهای قوی اشاره کنید. مثلا عباراتی مانند “چقدر این بخش از آهنگ را خوب نواختی”، “این هم خوب است اما آهنگ هفته پیش بسیار به دلم نشست” و …، هم بابت موفقیتها کسب شده، فرزند را تحسین میکند و در عین حال، تلویحا و بدون ایجاد حس منفی، نقاط ضعف را یادآوری میکند، یعنی بخشهای ضعیف هنوز لیاقت تشویق را ندارند اما تو میتوانی با تمرین، از پس کار برآیی.
نتایج شیرین تلاش و تلخ تنبلی را بیان کنید
گاهی تنبلی هنرجویان افراطی است و در مجموع، با هنرآموزی راحت طلب روبهرو هستیم. اگر به شکل صادقانه فرزند خود را این گونه مییابید، باید بگویم که این راحت طلبی با یادگیری ساز مشکلی مانند پیانو جمع شدنی نیست. یادگیری پیانو و هر ساز دیگری، سختی ذاتی دارد و پشتکار، صرف زمان و تلاش هنرآموز را میطلبد. از این رو باید این ویژگیها بخشی از شخصیت هنرآموز باشد. تلاش کنید این ویژگیها را با برجسته کردن نتایج آن برای فرزند خود توضیح دهید و با شیب ملایمی، در فرزند خود نهادینه نمایید.
همه گزینهها روی میز است
تنبیه معمولا گزینه چندان خوبی نیست. بیمِ زده شدن هنرآموز و یا لجبازی، پس از تنبیه وجود دارد. با این وجود برخی از محرومیتها یا شرط گذاری برای بهرهمندیها، ممکن است موثر واقع شود اما احتمالا دستاوردهای حاصل از این روشها، کوتاه مدت است. تغییرات مثبت حاصل از تنبیه، معمولا در طی چند روز، به وضعیت قبلی باز میگردد.
دست آخر، بخش مهمی از کار به خلاقیت و حسن سلیقه شما بازمیگردد. با شناختی که از فرزند خود دارید، حتما روشهایی برای ایجاد انگیزه در او سراغ دارید.